C-PTSD – co to za zaburzenie i jak je rozpoznać?

Prawdopodobnie szukasz odpowiedzi na trudne pytania dotyczące swojego samopoczucia lub zachowania bliskiej osoby. Być może czujesz, że zwykłe definicje stresu czy smutku nie pasują do tego, czego doświadczasz. Złożony zespół stresu pourazowego, czyli C-PTSD to realny i coraz częściej rozpoznawany problem, który dotyka osoby po długotrwałych, traumatycznych przeżyciach. Zrozumienie go jest pierwszym krokiem do odzyskania kontroli nad swoim życiem.

Spis treści:

• Czym jest C-PTSD (złożony zespół stresu pourazowego)?
• Kluczowe objawy C-PTSD – na co zwrócić uwagę?
• Jak rozpoznać C-PTSD i kiedy szukać pomocy?

Czym jest C-PTSD (złożony zespół stresu pourazowego)?

Złożony zespół stresu pourazowego (Complex Post-Traumatic Stress Disorder, C-PTSD) to zaburzenie, które rozwija się w odpowiedzi na długotrwałą, powtarzającą się traumę, z której ucieczka była trudna lub niemożliwa. W przeciwieństwie do klasycznego PTSD, które często jest wynikiem pojedynczego, wstrząsającego wydarzenia C-PTSD kształtuje się przez miesiące lub lata.

Wyobraź sobie psychikę jako skórę. PTSD jest jak głęboka rana po jednym, gwałtownym urazie. C-PTSD to raczej stan, w którym skóra przez długi czas była narażona na ciągłe, mniejsze i większe zranienia, które nie miały szansy się zagoić. To właśnie ta powtarzalność i brak poczucia bezpieczeństwa fundamentalnie wpływają na postrzeganie siebie, innych i świata. Przyczyną mogą być doświadczenia takie jak przemoc domowa, zaniedbanie emocjonalne w dzieciństwie, życie w strefie wojny czy bycie ofiarą sekty.

Kluczowe objawy C-PTSD – na co zwrócić uwagę?

Osoby z C-PTSD doświadczają objawów typowych dla PTSD, ale dodatkowo zmagają się z głębszymi trudnościami, które wpływają na całą ich osobowość. Symptomy te można podzielić na kilka kluczowych obszarów:

• problemy z regulacją emocji – nagłe wybuchy złości lub płaczu, które wydają się nieproporcjonalne do sytuacji, chroniczny smutek, uczucie wewnętrznej pustki, a czasem myśli samobójcze,
• zaburzony obraz siebie – głęboko zakorzenione poczucie wstydu, winy i bezwartościowości. Osoba może czuć się „uszkodzona” lub fundamentalnie inna, gorsza od innych,
• trudności w relacjach – problemy z zaufaniem, unikanie bliskości lub, przeciwnie, wchodzenie w burzliwe i niestabilne związki. Często towarzyszy temu poczucie izolacji i niezrozumienia,
• zmiany w świadomości – epizody dysocjacji, czyli poczucie oderwania od własnych myśli, ciała lub otaczającej rzeczywistości. Mogą pojawiać się także problemy z pamięcią dotyczące traumatycznych wydarzeń,
• objawy typowe dla PTSD – intruzywne wspomnienia (flashbacki), koszmary senne, unikanie wszystkiego, co przypomina o traumie, oraz stan ciągłej, nadmiernej czujności,
• objawy somatyczne – niewyjaśnione medycznie bóle głowy, brzucha, problemy z układem pokarmowym czy chroniczne zmęczenie.

Doświadczanie tych objawów jest niezwykle wyczerpujące i może sprawić, że codzienne funkcjonowanie staje się walką. Pamiętaj jednak, że to nie Twoja wina – to naturalna reakcja psychiki na nienaturalne warunki.

Jak rozpoznać C-PTSD i kiedy szukać pomocy?

Samodzielne rozpoznanie objawów to ważny pierwszy krok, ale nigdy nie zastąpi profesjonalnej diagnozy. Jeśli podejrzewasz u siebie lub kogoś bliskiego C-PTSD, bardzo ważna jest konsultacja ze specjalistą – psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą. Proces diagnostyczny zazwyczaj obejmuje szczegółowy wywiad kliniczny, podczas którego specjalista pyta o historię życia, doświadczenia oraz obecne trudności. Czasem stosuje się również specjalistyczne kwestionariusze.

Kiedy warto się zgłosić po pomoc? Zrób to, jeśli:

• Twoje codzienne funkcjonowanie jest znacznie utrudnione.
• Masz problemy w pracy, w relacjach z rodziną i przyjaciółmi.
• Czujesz, że utknąłeś w przeszłości i nie potrafisz ruszyć naprzód.
• Doświadczasz chronicznego poczucia pustki, smutku lub lęku.

Decyzja o sięgnięciu po wsparcie wymaga odwagi, ale jest to najważniejsza inwestycja w swoje zdrowie. W naszej klinice pomagamy osobom zmagającym się z różnymi trudnościami, w tym ze stresem pourazowym (PTSD), oferując indywidualne podejście i bezpieczną przestrzeń do leczenia.